Τον καημένο τον Έντουαρντ... Πολύ τον αδικήσαμε! Ο άνθρωπος έβλεπε 20.000 λεύγες μακριά και διάβαζε βουλωμένο γράμμα υπό το σεληνόφως!

Στα 1898, ο «Θεός» τών πάλαι ποτέ κατ’ όνομα επαναστατών σοσιαλδημοκρατών και εδώ και κάτι πολλές δεκαετίες σοσιαλφιλελεύθερων του κερατά Έντουαρντ Μπέρνσταϊν έγραφε σε άρθρο του με τίτλο «Jusammenbruchstheorie und die Kolonialpolitik» («Η θεωρία τής κατάρρευσης και η αποικιακή πολιτική») που δημοσιεύθηκε στην εφημερίδα τού ενιαίου τότε SPD Die Neue Zeit (Νέοι Καιροί):

Αποτελεί σταθερή πεποίθησή μου πως η παρούσα γενιά θα δει να πραγματώνεται ένα μεγάλο μέρος τού σοσιαλισμού, αν όχι στην επίσημη μορφή του, τουλάχιστον στο περιεχόμενό του. Η συνεχής διεύρυνση των κοινωνικών υποχρεώσεων, δηλαδή τών υποχρεώσεων και των αντίστοιχων δικαιωμάτων τού ατόμου απέναντι στην κοινωνία, και των υποχρεώσεων της κοινωνίας απέναντι στο άτομο, η επέκταση του δικαιώματος της κοινωνίας, όπως αυτή είναι οργανωμένη στο έθνος ή το κράτος, να εποπτεύει την οικονομική ζωή, η συγκρότηση δημοκρατικής αυτοδιοίκησης στο χωριό, την περιφέρεια και την επαρχία και η επέκταση των αρμοδιοτήτων αυτών τών οργανισμών, αυτά είναι για μένα η εξέλιξη προς το σοσιαλισμό.

Η μεταβίβαση των οικονομικών επιχειρήσεων από τον ιδιωτικό στον δημόσιο έλεγχο θα συνοδεύσει φυσικά αυτή την εξέλιξη, αλλά θα προχωρήσει αργά. [...] Μπορεί  να υπάρξει περισσότερος σοσιαλισμός σε έναν καλό νόμο για τα εργοστάσια παρά στην εθνικοποίηση μιας ομάδα εργοστασίων. Το παραδέχομαι ανοιχτά: ελάχιστα με συγκινεί και ελάχιστα με ενδιαφέρει αυτό που κοινώς αποκαλείται «ο τελικός στόχος τού σοσιαλισμού». Όποιος κι αν είναι αυτός ο στόχος, δεν είναι τίποτα για μένα, το κίνημα είναι το παν.