Πέμπτη, 23 Οκτωβρίου 2014

Για να τα λέμε όλα, δεν ξέρουμε αν όντως μπορεί να σέρνει καράβια. Πάντως, κάτι αριστερές βάρκες-γιαλό* τις πάει και τις φέρνει!




*«Βάρκα-γιαλό»: Έτσι με είχε αποκαλέσει, όχι πάντως εχθρικά, ένας συνομιλητής μου σε μία καλοκαιρινή συζήτηση στο στέκι τών φίλων μας Danger Few. Μου άρεσε ως έκφραση, την υιοθέτησα και, μια και ‘‘κούμπωνε’’ με την ιδέα τού τίτλου, είπα να τη λανσάρω κι εδώ —επίσης όχι εχθρικά.



Είναι γνωστό ότι, για ένα μεγάλο μέρος τής Αριστεράς, ο φεμινισμός, ιδίως ο φεμινισμός τής δεκαετίας τού ’60, που συνέπεσε χρονικά (και ως ένα ποσοστό και από πλευράς ιδεολογικών προσανατολισμών) με την εμφάνιση της λεγόμενης «Νέας Αριστεράς», θεωρείται ως περίπου το φιλί τής ζωής που αναζωογόνησε και έσπρωξε προς τα μπρος το σύγχρονο αριστερό κίνημα. Για το παρόν ιστολόγιο πάλι, όπως έχει φανεί σε μερικές συζητήσεις εδώ κατά καιρούς, η σούμα από τη συνάντηση Αριστεράς και φεμινισμού (καθώς και του ομόσταβλου ομοφυλοφιλικού κινήματος), μέχρι στιγμής, είναι μάλλον αρνητική. Το σκεπτικό μας —με δυο λόγια, γιατί το σημερινό σημείωμα δεν φιλοδοξεί να αναλύσει το ζήτημα σε βάθος— είναι το εξής: Εκείνο που καταλογίζουμε σε αυτή τη συνάντηση, με τον τρόπο και υπό τις κοινωνικοοικονομικές συνθήκες που έγινε (το απόγειο του κράτους πρόνοιας και της σοσιαλδημοκρατικής συναίνεσης), είναι ότι συνετέλεσε σε σημαντικό βαθμό στην ‘‘εκθήλυνση’’ του ταξικού/πολιτικού χαρακτήρα τού αριστερού κινήματος, στην ιδεολογική σύγχυση που το κατέλαβε και στη διολίσθησή του προς τη μεταμοντέρνα θεώρηση των πολιτικών πραγμάτων. Έχουμε δε την άποψη ότι, με την περαιτέρω ριζοσπαστικοποίηση του φεμινιστικού κινήματος και την επικράτηση των ιδεών τού λεγόμενου «τρίτου κύματος του φεμινισμού», η κατάσταση έχει επιδεινωθεί ακόμα περισσότερο, καθώς η συνειδητοποίηση του γεγονότος ότι ο φεμινισμός, τελικά, παίζει το ρόλο τού ερζάτς φάρμακου για τα παγκόσμια αδιέξοδα της Αριστεράς καθίσταται ακόμα δυσχερέστερη.

Το κείμενο που ακολουθεί αποτελεί μία ακόμα αποχρώσα ένδειξη ότι βρισκόμαστε σε καλό δρόμο. Είναι η εισήγηση της Μάνιας Σωτηροπούλου, μέλους της Νεολαίας ΣΥΡΙΖΑ και της ομάδας φεμινιστικών και ΛΟΑΔΚΙ διεκδικήσεων που λειτουργεί στα πλαίσια της οργάνωσης, σε συζήτηση που έγινε στο πρόσφατο 3ο Φεστιβάλ τών νεολαίων τού ΣΥΡΙΖΑ. Δημοσιεύτηκε υπό μορφή άρθρου στο Red Notebook. Θα διαβάσετε και θα βγάλετε τα δικά σας συμπεράσματα. Να πω μόνο το εξής, πριν δώσω το λόγο στη Σωτηροπούλου:

Αν πάρει κανείς τοις μετρητοίς τα λόγια της, και δει τα πράγματα από την ίδια σκοπιά που τα βλέπει κι εκείνη, φαίνεται ότι το Protagon είναι πολύ πιο «προοδευτικό», «ριζοσπαστικό» και «αριστερό», από (τουλάχιστον) το  ίδιο το Red Notebook! Πράγματι:

Το Protagon, ανάμεσα στους ανθρώπους που αρθρογραφούν επί μονίμου βάσεως εκεί, έχει να επιδείξει δύο ομολογημένα ομοφυλόφιλους και μία τρανσέξουαλ. Απέναντι σε τέτοια «δύναμη πυρός» (που είναι ισχυρότερη απ’ ό,τι φαίνεται εκ πρώτης όψεως, γιατί οι δύο από τους προαναφερθέντες είναι πολύ δραστήρια μέλη τού ΛΟΑΔΚΙ κινήματος), τι έχει να αντιπαρατάξει το Red Notebook;  



Εικόνα: «Η προέλευση του κόσμου». Πίνακας του Γάλλου ζωγράφου (και υποστηρικτή τής Παρισινής Κομμούνας)  Γκυστάβ Κουρμπέ (1819 – 1877).

ЖΟЖΟЖΟЖΟЖ


Αυτή η συζήτηση με το παρόν θέμα «πιάνει» ουσιαστικά όλα τα ζητήματα που μας απασχολούν ως δρώντα υποκείμενα στην πολιτική. Εξετάζει, λοιπόν, (α) τη σχέση κόμματος – κινήματος, (β) την έννοια της κρίσης όχι μόνο ως οικονομικής, (γ) την έννοια του φουκωικού «discours» σε σχέση με το τι εννοούμε σήμερα «προοδευτικό» και «ριζοσπαστικό» και (δ) τέλος πως εμείς αντιλαμβανόμαστε την «έξοδο από την κρίση» και πιο συγκεκριμένα (καθώς είμαι μέλος μίας Αριστερής Νεολαίας του 21ου αιώνα) το ρόλο της οργάνωσης νεολαίας.

Ξεκινώντας από τη σχέση κόμματος – κινήματος και εστιάζοντας στη σχέση του φεμινιστικού κινήματος με τα κόμματα της ευρωπαϊκής αριστεράς, θα κάνω μία αναδρομή στα τέλη της δεκαετίας του ’60. Η αλληλεπίδραση των νέων κοινωνικών κινημάτων με τα κόμματα της νέας αριστεράς είναι καθοριστική και για το φεμινστικό κίνημα. Πρόκειται για μια επανοηματοδότηση τόσο στο περιεχόμενο της πολιτικής και των αιτημάτων όσο και στο επίπεδο του ρεπερτορίου δράσης. Κι αυτό φαίνεται τόσο στο επίπεδο του λόγου αλλά και στο αποτέλεσμα της σύζευξης μεταξύ ριζοσπαστριών και μαρξιστριών, όπως η ανάλυση της αναπαραγωγής του καπιταλισμού και μέσω της οικιακής εργασίας (Christine Delphy «L’ ennemi principal: No1: Économie politique du patriarcat» όσο για το ρεπερτόριο δράσης γίνεται κατανοητό όταν δούμε πως τα νέα κοινωνικά κινήματα διαποτίζουν μέσω της εμπειρίας τα σύγχρονα κόμματα της ριζοσπαστικής Αριστεράς με εναλλακτικά ρεπερτόρια δράσης.

Προχωρώντας στην διαπίστωση των κοινωνικών συνεπειών της κρίσης στην Ευρώπη, παρατηρούμε πως πανευρωπαϊκά οι χώρες «οπισθοχωρούν» στα κεκτημένα του φεμινιστικού κινήματος. Εν καιρώ κοινωνικής κρίσης τόσο οι κοινωνίες όσο και τα κράτη επιστρέφουν στις παραδοσιακές ταυτότητες που ορίζονται από το σύστημα εξουσίας της πατριαρχίας. Επανέρχομαι στην ιδεολογική οπισθοχώρηση που εκφράζεται μέσω του επίσημου θεσμικού λόγου, στο πλαίσιο της οποίας αναπαράγονται όλα τα κυρίαρχα στερεότυπα για την ετεροκανονικότητα. Αναπόφευκτα κάπου εκεί εμφανίζονται οι κατηγορίες των «μη κανονικών» και όσοι —όσες δε συμβιβάζονται με το κυρίαρχο ή αυτό πού παρουσιάζεται ως «φυσιολογικό» στοχοποιούνται και υφίστανται αποκλεισμούς. Την ίδια στιγμή σε χώρες της Ευρώπης τίθενται υπό αμφισβήτηση τα σεξουαλικά και αναπαραγωγικά δικαιώματα (το χάπι, τις αμβλώσεις, το προφυλακτικό) ενώ συνεχίζουν φαινόμενα εκμετάλλευσης γυναικών και παιδιών (εξαναγκαστική πορνεία, ακραία εργασιακή εκμετάλλευση κ.α.).

Για να οδηγηθούμε στη δική μας απάντηση πρέπει να αναλύσουμε και τις έννοιες «προοδευτικός» και «ριζοσπαστικός». Είναι σαφής η ανάγκη ανανοηματοδότησης της έννοιας του «προοδευτικού» ώστε να προσλάβει πια για μας μία άλλη αναφορά, η οποία θα σχετίζεται πια με έναν άλλον συγκεκριμένο τρόπο πολιτικής και με μια νέα αισθητική. Και εν προκειμένω, σε ό,τι αφορά την πολιτική της Αριστεράς, ο τρόπος πολιτικής να εμποτίζεται και με τις φεμινιστικές ανησυχίες.

Διαχρονική και επίκαιρη παραμένει η φράση-μανιφεστο του δεύτερου κύματος του φεμινισμού «το προσωπικό είναι πολιτικό». Αναμφίβολα, η σύνδεση της πολιτικής πρακτικής με το καθημερινό βίωμα είναι μια πολύ κρίσιμη στιγμή στην διαμόρφωση της στρατηγικής ενός σύγχρονου κόμματος της ριζοσπαστικής Αριστεράς στη σημερινή συγκυρία. Το αξιακό πλαίσιο, οι φεμινιστικές αξίες καθώς και το όραμα του κοινωνικού μετασχηματισμού πρέπει να διαποτίζουν την διαμόρφωση της πολιτικής μέσα στην συγκυρία.

Κλείνοντας, να δούμε πως η οργάνωση νεολαίας μπορεί να συμβάλει σε όλο αυτό. Αρχικά, να πούμε πως ως ομάδα Φεμινιστικών και ΛΟΑΔΚΙ διεκδικήσεων της νεολαίας θεωρούμε πως τα φεμινιστικά και lgbtqqi αιτήματα πρέπει να διατυπώνονται και να τίθενται μαζί, χωρίς η μία κατηγορία αιτημάτων να καλύπτει την άλλη, αλλά εμπλουτίζοντας την.

Η ατζέντα των προκλήσεων που θέτει η συγκυρία είναι πλούσια και πολύπλευρη: η υπόθεση Test Pap, και ο νέος περιορισμός για τις γυναίκες κάτω των 20 και άνω των 65 ή το κρίσιμο ζήτημα της διεκδίκησης της νομικής αναγνώρισης της ταυτότητας φύλου για τα διεμφυλικά άτομα κα. Πέρα από τις επιταγές της συγκυρίας όμως οφείλουμε να συνεχίσουμε να αγωνιζόμαστε για την ρήξη με την πατριαρχική δομή της κοινωνίας καθώς και για την εξάλειψη των διακρίσεων φύλου και σεξουαλικότητας. Κλείνω υπενθυμίζοντας πως ο κοινωνικός μετασχηματιμός εάν δεν είναι φεμινιστικός δε θα είναι μετασχηματισμός, αλλά απλώς μία ακόμη μετάβαση!



Τετάρτη, 22 Οκτωβρίου 2014

Ένας υπεράνω κάθε υποψίας υποστηρικτής τού ΚΚΕ για την πολιτική συμμαχιών




Οι απόψεις που παραθέτουμε σήμερα ανήκουν σε έναν γνωστό μπλόγκερ και υποστηρικτή τού Κομμουνιστικού Κόμματος Ελλάδος. Το μπλογκ του φέρει το όνομα Αριστερά και Πολιτική και ο ίδιος υπογράφει τα σχόλιά του στο διαδίκτυο με το όνομα symastev. Όπως προκύπτει από τα ίδια τα γραφτά του, που τα παρακολουθώ αρκετά τακτικά εδώ και πολύ καιρό, πρόκειται για παλιό αριστερό, μάλλον ανέκαθεν οπαδό τού ΚΚΕ και πολύ πιθανόν και μέλος τού κόμματος στο παρελθόν. Να σημειωθεί ότι, σύμφωνα με τις διηγήσεις του, στο πραξικόπημα του 1967 συνελήφθη από τους πρώτους στην περιοχή του και άντεξε (σε ηλικία μόλις 18 ετών!) τη δοκιμασία τής εικονικής εκτέλεσης! Και να προστεθεί, με bold γράμματα παρακαλώ, ότι, αν και δικαιούται —σε αυτή την ηλικία και με κάμποσα ένσημα στο αριστερό κίνημα, φαντάζομαι—, να είναι υπερήφανος για την προσωπική πορεία του, ο λόγος του χαρακτηρίζεται πάντα από αξιοθαύμαστη σεμνότητα και νηφαλιότητα, χωρίς το παραμικρό σήκωμα του δάχτυλου.

Τα όσα θα διαβάσετε παρακάτω τα κατέθεσε πριν από λίγες ημέρες στο 100% φιλοΚΚΕ ιστολόγιο Σφυροδρέπανο με τρία διαδοχικά σχόλια σε ανάρτηση που ‘‘ακουμπούσε’’ το ζήτημα των συμμαχιών τού κόμματος και τη συνακόλουθη κριτική στη στρατηγική που ακολουθεί γι’ αυτές, κριτική που εκπορεύεται τόσο από υποστηρικτές τού ΚΚΕ, όσο και από οπαδούς άλλων αριστερών κομμάτων και οργανώσεων.

Πριν τού δώσουμε το λόγο να προσθέσω και κάτι ακόμα που έχει τη σημασία του: Τα σχόλια που θα διαβάσετε, λίγο μετά την αποστολή τους, τα ανέβασε υπό μορφή ανάρτησης στο ιστολόγιό του. Όπως μπορεί να δει ο καθένας, μέχρι την ώρα που γράφω αυτές τις γραμμές, «Δεν υπάρχουν σχόλια»... Ας θεωρηθεί ότι η παρούσα ανάρτησή μας έχει ως κίνητρο, εκτός άλλων ευκόλως εννοούμενων, και την κατά το δυνατόν αποκατάσταση αυτής τής αδικίας...



Η εικόνα, από το fadomduck2.blogspot.gr.

ЖΟЖΟЖΟЖΟЖ



Η πολιτική συμμαχιών και μερικά τυπικά θέματα Ι

Τα λαϊκά μέτωπα δεν είναι εξ ορισμού μηχανισμοί ενσωμάτωσης ενός ΚΚ στο αστικό πολιτικό σύστημα, μπορεί να είναι και ακριβώς το αντίθετο, μηχανισμός ανατροπής του καπιταλισμού. Μπορείτε να δείτε εκτός από την Γαλλία και την Βουλγαρία και να πείτε στον Δημητρώφ ότι με το λαϊκό μέτωπο της Βουλγαρίας… ενσωματώθηκε στον καπιταλισμό.

Το Παλλαϊκό (και το αντιφασιστικό) Μέτωπο στην Ελλάδα που πρότεινε το 1934 το ΚΚΕ, πουθενά δεν λέει ότι είναι για λογαριασμό κάποιας αστικής διακυβέρνησης. Είναι, και το λέει παντού, για την προώθηση της δικτατορίας του προλεταριάτου. Ας μην κατεβάζω τα επίσημα κείμενα… Είναι δηλαδή μια μεταβατική κατάσταση όπου το νέο δεν ήρθε και το παλιό δεν μένει. Αν τώρα κάποιος, μια μεταβατική κατάσταση την κάνει «στάδιο» ή γέφυρα ενσωμάτωσης στον καπιταλισμό, είναι άλλο πράγμα αλλά δεν φταίει η φιλοσοφία του μετώπου, φταίει η ερμηνεία του.

Τα εκ των υστέρων λάθη που φορτώθηκαν στο λαϊκό μέτωπο και στο ΕΑΜ δεν είναι παρά φύλο συκής για τα λάθη της ηγεσίας, η οποία, αντί να το ερμηνεύσει ως εφαλτήριο για την ταξική εξουσία της εργατικής τάξης, το ερμήνευσε ως παράδοσή της.

Εκ των υστέρων μπορούμε εύκολα να τσουβαλιάζουμε κάθε μέτωπο (και το σημερινό του ΚΚΕ αύριο) ως μέσω άρνησης της δικτατορίας του προλεταριάτου με αφορμή κάποια λάθη που σίγουρα θα γίνουν.

Ουδείς αλάνθαστος, ούτε η σημερινή ηγεσία του ΚΚΕ, ούτε η χθεσινή ούτε η προχθεσινή. Η κριτική των λαθών όμως με όρους προδοσίας δεν αποτελεί μαρξιστική κριτική. Αποτελεί μικροαστική κριτική που καταλήγει στο τέλος να βάζει τις επόμενες ηγεσίες να συμμαζεύουν τα ασυμμάζευτα και να αποκαθιστούν τον Πλουμπίδη, τον Ζαχαριάδη, τον Άρη…

Η πολιτική συμμαχιών και μερικά τυπικά θέματα ΙΙ

Στις αρχές της δεκαετίας του ’60 διδασκόμουν ότι «η σημερινή σωστή πολιτική του κόμματος…» αποκατέστησε τη δημοκρατία στο κόμμα, τις δημοκρατικές συμμαχίες (λες και επί Ζαχαριάδη δεν δημιουργήθηκε η ΕΔΑ) και εξάλειψε την προσωπολατρία και τον δογματισμό… δεν έλεγαν ότι το… πέτυχαν διαλύοντας το κόμμα.

Στα τέλη της δεκαετίας του ’60 διδασκόμουν ότι «η σημερινή σωστή πολιτική του κόμματος…» αποκατέστησε τη λενινιστική αρχή για τις οργανώσεις βάσης του κόμματος… επέκτεινε την πολιτική συμμαχιών…

Στο 10ο συνέδριο διδασκόμασταν ότι «η σημερινή σωστή πολιτική του κόμματος…» θέτει τα θεμέλια του αντιμονοπωλιακού – αντιιμπεριαλιστικού μετώπου για να ανοίξει ο δρόμος για την εξουσία της εργατικής τάξης δλδ της δικτατορίας του προλεταριάτου…

Το ίδιο έργο με τη «σωστή γραμμή του κόμματος…» επαναλήφθηκε πολλές φορές από τότε και κάθε φορά που ανατρέπονταν η προηγούμενη πολιτική…

Πάντα όμως κάποιοι «περισσότερο κομμουνιστές» και από τις ηγεσίες, ερμήνευαν τις μεταβολές, όχι στη βάση της μεταβολής των πολιτικών και ταξικών συσχετισμών, αλλά στη βάση της δαιμονοποίησης κάθε προηγούμενης πολιτικής. Αφαιρούν δηλαδή το περιεχόμενο και κάνουν κριτική στα επιφαινόμενα.

Φοβάμαι ότι αυτό που έγινε για το ΑΑΔΜ, μπορεί να γίνει αύριο και με τη σημερινή πολιτική συμμαχιών από τους ίδιου τύπου φανατικούς, όταν αλλάξουν οι συνθήκες ή γίνουν αρκετά λάθη που θα την ακυρώνουν ενώ από τη φύση της δεν ανήκει σε είδη για πέταγμα.

Όλες αυτές οι αφοριστικές κριτικές μπορούν πολύ εύκολα να αποκτήσουν άλλη θετική διάσταση, αν βάλουμε σε πραγματική διάσταση δύο παραμέτρους. Την υπόθεση ότι κεντρικός στόχος όλων των προσπαθειών ήταν η εγκαθίδρυση της δικτατορίας του προλεταριάτου και ότι στην εφαρμογή χάθηκε αυτός ο στόχος σε πολλές περιπτώσεις με αποτέλεσμα ακόμη και να καταστρέφουν τον κεντρικό στόχο. Μόνο έτσι θα έχουμε μια διαλεκτική ερμηνεία της ιστορίας του ΚΚΕ. Και αντί για αφορισμούς θα καταλάβουμε ότι αυτά τα λάθη, είναι δικά μας λάθη και παράλληλα δικός μας πλούτος για να μη τα ξανακάνουμε.

Το ότι και τώρα έχουμε πολιτική συμμαχιών σε κοινωνικό επίπεδο δεν σημαίνει ότι ακυρώνεται το πολιτικό επίπεδο. Αν αυτοί οι κοινωνικοί σύμμαχοι έχουν και πολιτικό φορέα που φτάνει μέχρι την ανατροπή της εξουσίας των μονοπωλίων δεν θα τους αγνοήσεις…. Το θέμα είναι να τους θέσεις στην υπηρεσία της επανάστασης αντικειμενικά και όχι να τεθείς εσύ στην υπηρεσία των μικροαστών. Ε, τότε δεν θα φταίει η πολιτική συμμαχιών. Ούτε αυτός ο φόβος μπορεί να σε κάνει να αποκλείεις κάθε σύμμαχο.

Αν σήμερα κάποιοι τόσο σκούζουν για το ΑΑΔΜ, της ουσίας του οποίου είμαι φίλος, είναι γιατί αδυνατούν να το κατανοήσουν ως μέρος μιας ενιαίας επαναστατικής μεταβατικής διαδικασίας προς την εξουσία της εργατικής τάξης και την βλέπουν ως πολιτικό μόρφωμα κάτι σαν στάδιο αντιμονοπωλιακό με αρχή και τέλος, μεταξύ καπιταλισμού και σοσιαλισμού κλπ, που φυσικά είναι εκτός πάσης λογικής.

Δεν καταλαβαίνουν επίσης την μεταβολή των συνθηκών που έχουν εξαλείψει πλέον πολλά προαπαιτούμενα για τη σοσιαλιστική επανάσταση από τις δεκαετίες του ’30 του ‘ 50 του ’70. Δεν λέω είναι καλύτεροι οι συσχετισμοί, λέω ότι είναι χειρότεροι αλλά για την πολιτική συμμαχιών του κόμματος έχουν εξαλειφθεί τα παλιά ταξικά δεδομένα της διαστρωμάτωσης ώστε να επιζητάς επίλυση πολλών προαπαιτούμενων.

Η πολιτική συμμαχιών και μερικά τυπικά θέματα ΙΙΙ

Η αντίφαση που τροφοδοτεί τις ενστάσεις κατά του ΚΚΕ για τη πολιτική μετώπων, από πραγματικούς κομμουνιστές, είναι ότι, ενώ οι γενικές αντικειμενικές συνθήκες έχουν προχωρήσει κατά πολύ για τον σοσιαλισμό, οι υποκειμενικές έχουν κάνει απίστευτη οπισθοχώρηση – ήττα. Έτσι θέλουν τη σοσιαλιστική επανάσταση του 21ου αι. με λογικές και εργαλεία της δεκαετίας του ’30 του 20ου αι.! Φαινομενικά όλοι έχουν δίκαιο! Όμως παλιά εργαλεία για νέες συνθήκες δεν γίνονται. Αν κάνουμε λάθη πρέπει να τα κάνουμε στη σημερινή κατάσταση, με σημερινά σύγχρονα δεδομένα, προγράμματα και εργαλεία, όχι να γυρίσουμε πίσω χάριν δογματικής ασφαλείας. Είναι πραγματικά μια αντίφαση που με ζάλισε κι εμένα μέχρι να βρω λύση.

Τέλος, για τον μαρξιστή δεν υπάρχουν θέσφατα ούτε αλάνθαστες πολιτικές. Υπάρχουν μόνο πολιτικές που κρίνονται κάθε μέρα στην πράξη. Και δεν υπάρχει κανένας λόγος να επιμένουμε σε λανθασμένες πολιτικές όταν βρούμε τα λάθη. Δυστυχώς ο υποκειμενικός παράγοντας είναι ο τελευταίος που παραδέχεται ότι έκανε λάθος και όχι λίγες φορές, του επιβάλλεται με ανατροπή.

Τι να κάνουμε όμως, ο δημοκρατικός συγκεντρωτισμός είναι ένα άριστο σύστημα αλλά εφαρμόζεται από ατελείς ανθρώπους. Δεν υπάρχει καμία πιθανότητα να αλλάξουμε αυτή την αντίφαση και να έχουμε αλάνθαστους ανθρώπους σε ένα αλάνθαστο σύστημα. Γι αυτό ας κρατούμε πιο χαμηλούς τόνους στους χαρακτηρισμούς και πιο οξείς στις διαλεκτικές κριτικές.

6 Οκτωβρίου 2014 - 11:49 μ.μ.



Τρίτη, 21 Οκτωβρίου 2014

Μερικές φορές, το καλύτερο που έχεις να κάνεις, για να ξεδοντιάζεις τους αντικομμουνιστές που στα νιάτα τους πέρασαν για λίγο κι από την Αριστερά, είναι απλώς να τους δίνεις το λόγο!




Αναδημοσιεύουμε από τη Μεταρρύθμιση το πόνημα του κυρίου Σάκη Μουμτζή, συγγραφέα τού βιβλίου Η κόκκινη βία 1943 – 1946. Όπως διαβάζουμε στο biblionet.gr, ο κύριος Σάκης Μουμτζής:

[Γ]εννήθηκε το 1953 στη Θεσσαλονίκη. Αποφοίτησε από το Πειραματικό Σχολείο το 1971 και πήρε το πτυχίο της Νομικής το 1976. Δραστηριοποιήθηκε πολιτικά στο χώρο του Ρήγα Φεραίου, στη Σπουδάζουσα και στη συνέχεια στις γραμμές της Κομματικής Οργάνωσης Θεσσαλονίκης του ΚΚΕ εσωτερικού μετέχοντας στη συντακτική επιτροπή του περιοδικού «Αγώνας». Από το 1980-2009 ασχολήθηκε επαγγελματικά με την οικογενειακή επιχείρηση. Ζει στη Θεσσαλονίκη.

Κυρίες και κύριοι, στο βήμα ο Σάκης Μουμτζής. Παρακαλούμε πολύ να μη σας διαφύγει ότι ο σημερινός μας φιλοξενούμενος δεν καταδέχεται να κρυφτεί πίσω από καταγγελίες για τον «Μεγάλο Κακό», τον Στάλιν, ή πίσω από ‘‘επιφυλάξεις’’ και ‘‘ενστάσεις’’ για τον Λένιν, όπως κάνουν οι (πολλοί) αντικομμουνιστές με πολιτικά —αρκετοί και με αριστερό προσωπείο. Σαν «έτοιμος από καιρό, σαν θαρραλέος», επιχειρεί να καρφώσει το δηλητηριασμένο του μαχαίρι κατ’ ευθείαν στον Μαρξ. Ο καημένος ο κυρ Σάκης... (που φαντασιώνεται μάλιστα κι ότι ...θεωρητικολογεί!).  Εδώ ο Παππούς έχει θάψει κόσμο και κόσμο —συχνά μεγάλου διαμετρήματος. Είναι δυνατόν να το βρει από έναν κάποιον ...Μουμτζή;



Εικόνα: Φωτογραφικό έργο τού Νοτιοκορεάτη Seung-Hwan Oh. Από το xaxor.com

ЖΟЖΟЖΟЖΟЖ


Μια θεωρητική προσέγγιση

Στην Ελλάδα η συγκριτική μελέτη του κομμουνισμού με το ναζισμό είναι απαγορευμένο θέμα. Θα μπορούσε να χαρακτηριστεί και έγκλημα καθοσιώσεως. Το τίμημα που εισπράττει ο τολμών είναι ειρωνεία, χλεύη, αφορισμός. Κάπως έτσι σκέφτηκαν οι ευρωβουλευτές τόσο του ΠΑΣΟΚ όσο και της Νέας Δημοκρατίας και στα πλαίσια της ιδεολογικής τους αιχμαλωσίας δεν ψήφισαν στο ευρωκοινοβούλιο (Σεπτέμβριος 2008) την πρόταση να καθιερωθεί η 23η Αυγούστου, ως ημέρα αφιερωμένη στα θύματα του ναζισμού και του κομμουνισμού. Δηλαδή φοβήθηκαν μήπως η αριστερά τους κατηγορήσει για αντικομμουνισμό.

Και όμως οι δυο ολοκληρωτικές ιδεολογίες έχουν πολλά κοινά σημεία , τα οποία δεν μπορούν να παρατεθούν και να αναλυθούν σε αυτό το κείμενο. Θα σταθώ σε μια θεωρητική θέση που είναι κοινή και στον ναζισμό και στον κομμουνισμό, αποτελώντας μάλιστα καταστατική τους αρχή.

Και οι δυο ιδεολογίες θεωρούν ως ιστορικό υποκείμενο ως υποκείμενο με λόγο και ρόλο μέσα στην ιστορία, ως υποκείμενο που σκοπό έχει να απελευθερώσει και να εξυψώσει την ανθρωπότητα μια συλλογικότητα. Ο μαρξισμός το προλεταριάτο, ο ναζισμός την άρια φυλή. Το προλεταριάτο σπάζοντας τα δεσμά της εκμετάλλευσης και εξοβελίζοντας από την ιστορία την αστική τάξη, οδηγεί την κοινωνία σε ένα ανώτερο στάδιο, η δε άρια φυλή εξολοθρεύοντας τους Εβραίους και τις άλλες κατώτερες φυλές, δημιουργεί ένα νέο κόσμο καθαρό, σφριγηλό, ρωμαλέο.

Αυτή ακριβώς η σωτηριολογική διάσταση του συλλογικού υποκειμένου που υφίσταται και στις δυο θεωρίες, θεωρεί εξ ορισμού τις λοιπές συλλογικότητες που ενυπάρχουν στην κοινωνία εχθρικές προς το όραμα που ο ναζισμός και ο κομμουνισμός επαγγέλλονται. Συνεπώς πρέπει να υποταχθούν στην σιδερένια θέληση της εργατικής τάξης η της άριας φυλής, με δεδομένο ότι τα προταγματα και των δυο ιδεολογιών οδηγούν την ανθρωπότητα σε ένα ανώτερο στάδιο. Και βέβαια αν δεν υποταχθούν επιβάλλεται να εξαφανιστούν.

Η πορεία και των δυο ιδεολογιών κορυφώνεται με την δημιουργία του «νέου ανθρώπου». Ο «νέος άνθρωπος» είναι μια αφηρημένη έννοια, μια θεωρητική κατασκευή των δυο ιδεολογιών, που εξωθεί εκατομμύρια μεμονωμένους ανθρώπους στην ισοπέδωση η στην προκρούστεια κλίνη προκειμένου να εξομοιωθούν με αυτόν τον ιδεότυπο. Απαιτείται η βίαιη προσαρμογή της ζωής τους στο επείσακτο πρότυπο, που παίρνει πλέον τον χαρακτήρα μιας αφελούς και απλοϊκής στην σύλληψη, δυσμορφίας. Παρατηρούμε λοιπόν ότι και από ένα άλλο μονοπάτι, αυτό της κατασκευής του νέου ανθρώπου με την νέα ανώτερη συνείδηση, οδηγούμαστε στην σύγκρουση ουτοπίας και πραγματικότητας με την πλήρη υποταγή της δεύτερης στις επιταγές της πρώτης. Μόνο που την πραγματικότητα εκπροσωπούν εκατομμύρια άνθρωποι.

Ο μαρξισμός όπως και ο ναζισμός είναι δημιουργήματα της κεντροευρωπαϊκής σκέψης. Ο μαρξισμός όμως διαθέτει πολύ μεγαλύτερο θεωρητικό βάθος από τον ναζισμό χρησιμοποιώντας ποικιλία νοητικών εργαλείων που πλάνεψαν εκατομμύρια φωτεινά μυαλά.

Έτσι είναι ίδιον της μαρξιστικής σκέψης να λειτουργεί μόνο με συλλογικότητες (συλλογικό κεφάλαιο, συλλογικός εργαζόμενος, συλλογικός διανοούμενος κλπ) και αφηρημένα σχήματα. Αυτό την οδηγεί σε αδυναμία να αντιληφτεί τον ιστορικό ρόλο του ατόμου με συνέπεια την απουσία της έννοιας της ελευθερίας η των ελευθεριών από το χειραφετητικό πρόταγμα του μαρξισμού (αυτό εξαντλείται στην εξάλειψη της εκμετάλλευσης στον χώρο της παραγωγής). Γιατί δεν νοείται βέβαια ελευθερία χωρίς την ατομική ιδιοκτησία. Αυτή έχει εξοβελιστεί από την κοινοκτημοσύνη στο τελικό στάδιο προς τον κομμουνισμό. Συγχρόνως η μαρξιστική σκέψη με την δημιουργία συλλογικών υποκειμένων, εγκλωβίζει και ταξινομεί άπαξ τα άτομα σε αυτά. Επειδή αυτό την οδηγεί σε αντιφάσεις και αδιέξοδα προσδίδει στα συλλογικά υποκείμενα υπερβατικά χαρακτηριστικά και ανθρωπομορφικές συμπεριφορές.

Από την άλλη πλευρά ο ναζισμός με φτωχότερο ιδεολογικό οπλοστάσιο και με λιγότερο περίπλοκα θεωρητικά σχήματα και έννοιες, δεν συγκίνησε τον κόσμο των διανοουμένων. Έδειξε όμως όπως και ο κομμουνισμός απίστευτη αποτελεσματικότητα στην σύνδεση της θεωρίας του με την πράξη.

Απέναντι στους δυο ολοκληρωτισμούς, η φιλελεύθερη αστική σκέψη έχοντας τις ρίζες της στους Έλληνες φιλόσοφους, θεωρεί ως ιστορικό υποκείμενο τον μεμονωμένο άνθρωπο , την απόλυτη μονάδα στην ανθρώπινη της διάσταση. Αυτόν που οι μαρξιστές απαξιωτικά χαρακτηρίζουν εγωιστικό ,άπληστο, αυτόνομο άτομο. To «cogito ergo sum» του Καρτέσιου εισάγει με το πρώτο ενικό πρόσωπο το νέο υποκείμενο της ιστορίας. Τον πολίτη, το άτομο αυτόν που ο Καντ ορίζει ως νομοθέτη του εαυτού του και ο διαφωτισμός διασφαλίζει την αυθυπαρξία του θεσπίζοντας ρυθμίσεις για να το προστατεύσει από τις αυθαιρεσίες των ποικιλόμορφων εξουσιών. Έτσι αναδύθηκαν μέσα από την ιστορική όσμωση του δέκατου όγδοου αιώνα τα ανθρώπινα δικαιώματα και συγκροτήθηκε μια πολιτειακή οργάνωση, αυτή της αστικής κοινοβουλευτικής δημοκρατίας, οι θεσμοί της οποίας αποτέλεσαν την εγγύηση για την προάσπιση των δικαιωμάτων του πολίτη. Όλα αυτά λοιπόν συγκροτούν τις αξίες για τις οποίες είναι υπερήφανος ο ευρωπαϊκός πολιτισμός, κληρονομιά του Ευρωπαϊκού Διαφωτισμού και των μεγάλων στοχαστών των τελευταίων διακοσίων πενήντα χρόνων.

Απέναντι αλλά και μέσα σε αυτήν την φωτεινή πλευρά της Ευρωπαϊκής ιστορίας υπάρχει το σκοτάδι των δυο ολοκληρωτισμών που κατέστρεψαν τις ζωές εκατομμυρίων ανθρώπων και που πίσω τους δεν άφησαν καμιά κληρονομιά στην ανθρωπότητα παρά μόνο τις απαξίες που παρήγαν: τον ταξικό φθόνο και το μίσος για τον άνθρωπο. Έτσι κλείνω το κείμενο μου με μια φράση του Δ. Δημητρακου που εύληπτα συνοψίζει όλα τα παραπάνω : «ούτε είναι ορθό να υποβιβάζεται η εξάλειψη μιας κοινωνικής τάξης, όπως συνέβη επανειλημμένως στα κομμουνιστικά καθεστώτα, σε χαμηλότερη βαθμίδα γενοκτονικης φρικαλεότητας από την εξάλειψη της φυλής».